İznik’in Fethi

Yayınlandı: 09/09/2013 / Tarih

sultan-orhan-gaziBursa’nın fethini takiben Orhan Bey’in komutanları, Gemlik Körfezi’ni çevirmeye ve Mudanya Dağlarının arkasından itibaren Marmara ile Karadeniz arasında kalan yarımada üzerindeki kasaba ve şehirleri bir bir ellerine geçirmeye başladılar. Komutanlardan biri Konuralp diğeri Akçakoca idi. Her ikisi de Osman Bey zamanından beri savaşlarda pişmişlerdi. İstanbul’un Asya kasabası olan Üsküdar’a iki saatlik yürüme mesafesindeki Samandıra’ya iki komutan birden ani bir baskın yaptılar. Kale komutanı oğlunun cenazesini çıkarmak için kapıları açtığında içeri dalan Türk süvarileri, kapıların kapanmasına fırsat vermeden kaleyi düşürdüler. Bütün bölge bu iki komutan sayesinde fethedildi. O yüzden Karadeniz kıyısındaki kasabalardan birinin adı Akçakoca, yarımadanınki ise Kocaeli olarak kalmıştır.

Bu kesimdeki Aydos Kalesi ise, Orhan Bey’in silah arkadaşlarından biri olan Abdurrahman’ın aşkı sayesinde ele geçirildi. Aydos Tekfuru’nun kızı, Abdurrahman’ı kale duvarları önünde savaşırken görünce yakışıklılığına hayran kalmıştı. Her gece rüyasında onu görüyordu. Duyduğu ihtiras, bütün ödevlerinin üzerine çıktı. Genç adama taşa sarılı bir kâğıt attı. Abdurrahman bu kâğıtla güzel Bizanslı kızın kendisine karşı olan aşkını ve bu yüzden vatanına ihanet ettiğini anladı. Zira kâğıtta, kale duvarlarının altındaki gizli bir geçidin yeri gösteriliyordu. Abdurrahman yanına bir avuç gözü pek adam alarak, gece bastırınca gizli geçitten kale içine girdi. Dışarıda Abdurrahman’ın işaretini bekleyen ordu direnç görmeden, açılan kale kapılarından içeri süzülerek şehri fethetti. Abdurrahman, genç kızı Orhan Bey’e götürdü, o da kızı Abdurrahman’a eş olarak verdi.

1329 yılında İznik kuşatıldı. Osmanlıların boğaz sahillerine kadar genişlemesi ve İznik’in kuşatılması Bizans’ı telaşlandırmıştı. İmparator Andronikos Osmanlılara sefer açtı, zaman olarak Türklerin sürülerini Uludağ’a yaydıkları haziran ayı seçildi. Bizanslılar acele olarak asker topladılar. 10.000 kişilik ordularıyla Üsküdar’a geçtiler. Orhan Bey, Bizans ordusunun hareketini casusları sayesinde öğrendi ve yeni kurulan ordusuyla birlikte harekete geçti. Üsküdar’dan Maltepe’ye ancak iki-üç günde gelebilen Andronikos, Osmanlılara bütün kuvvetlerini toplamaya elverişli zamanı bırakmış oluyordu. İki ordu Maltepe dolaylarında karşı karşıya geldiler. Tarihe “Maltepe (Pelekanon) Savaşı” olarak geçecek olan savaş başladı. Orhan Bey ilk önce askerlerinin bir kısmını tepeler arkasına yerleştirerek sakladı ve en maharetli süvari okçularından 300’ünü savaşa atılmakla görevlendirdi. Sayıları 8.000’i bulan Osmanlı ordusu çok iyi bir savaş taktiği uyguladı. Süvari okçularla taciz edilen Bizans ordusu yüklendikçe Türk süvarileri geri çekiliyor, mesafelerini koruyarak taciz ateşine devam ediyorlardı. Savaş sabahtan akşama kadar sürdü. İmparator gece karanlığından yararlanarak geri çekilmeye çalıştı ancak morali bozulan düşmanının tereddüt etmeye başladığını gören Orhan Bey topyekûn bir taarruzla Bizans ordusuna saldırdı. Bizans ordusunda panik başladı. Askerler dağınık bir şekilde kaçmaya başladılar fakat Türklerin atları çok hızlıydı. Bizans ordusu imha edildi. İmparator Andronikos kalçasından hafif yaralandı ve bir halı üzerinden savaş alanından kaçırılarak Tavşancıl’a götürüldü. Buradan İstanbul’a geri döndü.

Artık Osmanlılar için İznik’in kuşatması tasasız olarak sürdürülebilirdi. İznik’in surları içinde, Osmanlıların İmparator’un ordusuna karşı kazandığı zafer konuşulmaya başlanmıştı. İlk saldırılardan sonra İznik’in duvarlarının kolay aşılamayacak kadar kuvvetli ve yüksek olduğu anlaşıldı. Bu nedenle, Samsa Çavuş komutasındaki birlikler, oraya yakın Karatekin ve Targın kalelerini alarak şehrin yakın köylerle ulaşım yollarını kestiler. Osmanlı istihkâmcıları İznik surları etrafına derin bir hendek açtılar. Uzun süren kuşatma yüzünden İznik halkının ümidi ve cesareti kırılmıştı. Ayrıca şehirde kıtlık ve hastalık başlamıştı. İznik halkı, Orhan Bey’e kale muhafızlarının serbestçe İstanbul’a çekilmesi ve halkın zarar görmemesi şartıyla teslim oldu. Ancak muhafızların pek çoğu başkente geri dönmektense İznik’te kalmayı yeğlediler. Ne yaşamasını ne de ölmesini bilen bir imparatora hizmet etmektense galiplerin egemenliğini kabul etmeyi tercih etmişlerdi. Böylece küçük bir beyliğin başındaki Orhan Bey, topçu kuvveti olmadan, bir zamanlar başlarında Hıristiyanlığın en büyük prensleri ve komutanları tarafından yönetilen, Avrupa’nın bütün silahlarına sahip 500.000 kişilik Haçlıların 7 ay kuşatması sonunda bile ele geçiremedikleri İznik’i 1330 yılında fethetmiş oluyordu.

Şehri teslim alan Orhan Bey, halktan arzu edenlerin eşyasıyla birlikte gitmelerine müsaade etti. Osmanlı Beyliği’nin tebaası olarak kalıp, yalnız “cizye” vergisi vermek şartıyla, halkın âdet ve geleneklerini koruyabileceklerini ilan etti. Halktan İznik’te kalıp Müslüman olmayanlara, İslamiyet’in gayrimüslimlere olan hukuku uygulanıp vergilendirildi. Savaşta eşleri ölen kadınlar Orhan Bey’e müracaat ederek sahipsiz kaldıklarını, Müslüman olup Osmanlılardan isteyenlerle evlenebileceklerini bildirdiler. Orhan Bey de, İznik’in yerli kadınlarının arzularını ilan edip isteyenlerin bunlarla evlenebileceklerini, bunlarla evlenenlerin İznik savunmasında görevlendirileceğini açıkladı.

Osmanlı Beyliği’nin merkezi geçici olarak İznik’e taşındı. Surlar onarıldı ve savunma güçlendirildi. Orhan Bey, İznik’te Yenişehir kapısı yakınında bir imarethane yaptırdı. Burada fakirlere çorba dağıtılmaya başlandı. Zamanında Hıristiyanlığın başlıca prensiplerinin görüşüldüğü meşhur İznik Kilisesi camiye dönüştürüldü. Camilere ilk defa olarak, ilim ve din okulları olan “Medreseler” ilave edildi. Onun hükümdarlık günlerinden başlayarak bütün camiler, medreseler, hastaneler, çeşmeler, mezarlar, köprüler ve Osmanlı ülkesindeki diğer tüm yapıtlar, yaptıranların adlarını ve yapılış tarihlerini göstermektedir. Bu anıtlar üzerinde çoğu zaman, Kuran’dan alınmış alegorik ayetler de okunur.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

w

Connecting to %s